Skeuomorphism ความหมายคืออะไร?

คำว่า “Skeuomorphism” อาจไม่ค่อยคุ้นหูสำหรับใครหลายๆ คน แต่สำหรับ Web Designer แล้ว คงจะต้องรู้จักกันดีอย่างแน่นอน เพราะมันเป็นแนวการออกแบบที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา คำถามก็คือ มันจะยังได้รับความนิยมไปอีกนานแค่ไหน ?

Skeuomorphism คืออะไร ?

skeuomorphism คือการออกแบบอะไรก็ตาม ที่ยังคงรักษาองค์ประกอบหรือลักษณะบางอย่างๆ ที่เคยจำเป็นเมื่อสมัยก่อนเอาไว้ แม้ว่าสิ่งนั้นจะไม่จำเป็นแล้วในปัจจุบันก็ตาม ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดมากที่สุดก็คือ เสียงชัตเตอร์ของการถ่ายรูปบนโทรศัพท์มือถือ ซึ่งมักจะเลียนเสียงมาจากเสียงชัตเตอร์ของกล้องสมัยก่อน ทั้งๆ ที่มันไม่ได้ใช้กลไกที่จะทำให้เกิดเสียงชัตเตอร์แบบนั้นแล้วก็ตาม

Skeuomorphism ช่วยให้เรารู้สึก “คุ้นเคย” มากขึ้น

การออกแบบอะไรก็ตาม โดยใช้ skeuomorphism นั้นมีข้อดีตรงที่ผู้ใช้งานจะรู้สึกคุ้นเคย หรือรู้สึกสบายใจ เนื่องจากเคยได้สัมผัสอะไรในลักษณะนี้มาก่อนแล้วในชีวิตจริง การต่อต้านหรือความรู้สึกว่าใช้งานยากก็จะลดน้อยลง สำหรับตัวอย่างการใช้ skeuomorphism ในโลกดิจิตอล จะเห็นได้จากการออกแบบ UI ของ applications ต่างๆ บน iOS เนื่องจาก Apple อยากให้ผู้ใช้งานเรียนรู้วิธีการใช้ได้อย่างรวดเร็ว เรียกได้ว่าเห็นหน้าตาก็แทบจะรู้ได้เลยว่า application นี้มีไว้ทำอะไร และใช้งานอย่างไร

 

skeuomorphism_calculator

ตัวอย่างนี้เป็น application ที่มีชื่อว่า “Calculator” หรือ “เครื่องคิดเลข” นั่นเอง เราจะเห็นว่า application นี้ ถูกออกแบบมาให้ผู้ใช้งานรู้สึกเหมือนกับว่าเค้ากำลังใช้งานเครื่องคิดเลขจริงๆ อยู่ application นี้เป็นแบบ skeuomorphism

 

skeuomorphism_compass

ส่วน application นี้มีชื่อว่า “Compass” หรือ “เข็มทิศ” นั่นเอง หน้าตาของ application นี้ ถูกออกแบบมาให้เหมือนกับว่าเรากำลังถือเข็มทิศจริงๆ อยู่เลย เรียกได้ว่าผู้ใช้งานแทบจะไม่ต้องคิดหรือเรียนรู้อะไรก็ใช้งานเป็น และแน่นอนว่ามันก็เป็นแบบ skeuomorphism

 

iPhone-Newstand-App

The iPhone 4S review (for girls) by Rebecca@florencefinds

อีกตัวอย่างหนึ่ง จะเป็น application ที่มีชื่อว่า “Newsstand” หรือ “แผงขายหนังสือพิมพ์” นั่นเอง application นี้จะแสดงหนังสือต่างๆ ที่เราซื้อมาในรูปแบบของชั้นวางหนังสือ ซึ่งจริงๆ แล้ว มันไม่จำเป็นต้องเป็นชั้นวางหนังสือก็ได้ อาจเป็นแค่รายการชื่อหนังสือที่เราซื้อมาเรียงต่อกันเป็นแถวๆ ผู้ใช้งานก็สามารถหาหนังสือที่ตัวเองต้องการเจอได้เหมือนกัน แต่ Apple ต้องการให้ผู้ใช้งานรู้สึกเหมือนกับว่าเรากำลังเลือกหนังสือมาอ่านจากชั้นจริงๆ อยู่ application นี้ก็ยังคงเป็น skeuomorphism

Skeuomorphism ไม่ได้เหมาะไปซะทุกอย่าง

skeuomorphism นั้นอาจทำให้ผู้ใช้งานบางส่วนรู้สึกสบาย และสนุกกับการใช้งานก็จริง แต่มันก็มักจะแลกมาด้วยพื้นที่ที่ต้องเสียไปกับ UI แบบนั้น ตัวอย่างเช่น application ที่มีชื่อว่า “Thermo” หรือ “เทอร์โมมิเตอร์” ที่เราเอาไว้ใช้ดูอุณหภูมินั่นเอง application นี้ เป็นแบบ skeuomorphism เราจะเห็นได้จากหน้าตาส่วนแสดงผลของอุณหภูมิซึ่งถูกออกแบบให้เหมือนกับเทอร์โมมิเตอร์จริงๆ

skeuomorphism_thermometer

 

เราลองมาดูอีก application หนึ่ง ที่มีชื่อว่า “Weather” ซึ่งเอาไว้ใช้ดูอุณหภูมิเหมือนกัน แต่จะต่างกันตรงที่ application นี้ไม่ได้เป็นแบบ skeuomorphism

ios_wheater

เราจะเห็นว่า application นี้ นอกจากจะบอกอุณหภูมิปัจจุบันของสถานที่ๆ เราอยู่แล้ว ยังมีการบอกอุณหภูมิในวันข้างหน้าและข้อมูลของสภาพอากาศอีกด้วย ข้อมูลเหล่านี้จะไม่สามารถแสดงผลได้เลยถ้าเป็นแบบ skeuomorphism เนื่องจากมีพื้นที่ไม่เพียงพอ

ให้ตายสิ สมัยนี้อะไรๆ ก็ Skeuomorphism !

การครอง market share ส่วนใหญ่ของ iOS ทำให้ผู้ใช้งานเริ่มชินตากับ skeuomorphism ไปโดยไม่รู้ตัว เช่นเดียวกับ designer ที่ยึดเอาแนวคิดนี้ไปใช้ในการออกแบบ application ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เรียกได้ว่านึกอะไรไม่ออกก็ skeuomorphism ไป ง่ายดี ไม่ต้องคิดมาก

การใช้ skeuomorphism นั้นไม่ใช่เรื่องผิด แต่การใช้เกินความจำเป็นต่างหากที่เป็นสิ่งที่ไม่ควร ลองนึกดูว่า หาก designer ทุกคนใช้ skeuomorphism หมด จะเกิดอะไรขึ้น ? คุณจะแน่ใจได้อย่างไรว่านี่คือ UI ที่ดีที่สุดแล้ว ? เป็นไปได้มั้ยว่า ยังมี UI ที่ดีกว่านี้อยู่ในโลก ? คำตอบคือเป็นไปไม่ได้แน่นอน ถ้าเรายังมัวแต่ออกแบบในแนว skeuomorphic ต่อไปเรื่อยๆ UI ที่ดีกว่า ก็จะยังคงไม่ถูกค้นพบ

สูงสุดคืนสู่สามัญ ?

ในปี 2012 Apple ได้มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ภายในองค์กร Scott Forstall หัวหน้าฝ่ายซอฟต์แวร์ iOS ผู้อยู่เบื้องหลังการออกแบบ UI แบบ skeuomorphism ได้ถูกลดบทบาทลง ส่วน Jonathan Ive ที่เดิมจะดูในส่วนของการออกแบบ hardware จะเข้ามาดูแลในเรื่องของ design ทั้งหมด

Jonathan Ive มองว่า skeuomorphism นั้นไม่จำเป็น แทนที่จะเอาเวลาไปทำ effects หวือหวา น่าตื่นตาตื่นใจ สู้เอาเวลาไปทำให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงฟังก์ชั่นที่พวกเค้าต้องการจะใช้จริงๆ ดีกว่า ด้วยเหตุนี้เอง เค้าจึงรื้อ design ของ iOS 7 ที่ได้ออกแบบไว้แล้วมาทำใหม่ทั้งหมด โดยจะลดความเป็น skeuomorphism ลง แล้วหันไปออกแบบในโทนเรียบๆ (flat) แทน

 ios6_ios7_home_screens

iOS 7 Vs. iOS 6: Comparing The Home Screen & Stock App Icons by Trevor Sheridan

การใช้ Skeuomorphism ไม่ใช่เรื่องผิด

การใช้ skeuomorphism เป็นเรื่องที่ทำได้อยู่ แต่ควรใช้ให้เหมาะกับงาน เหมาะกับสถานการณ์ ไม่ใช่อะไรๆ ก็ทำแบบเดิมๆ ที่เค้าทำต่อๆ กันมา ต้องขอชื่นชม UI แบบใหม่ของ Windows Phone 7 ที่กล้าคิดต่าง และยังทำออกมาได้อย่างดีเยี่ยม Windows UI แบบใหม่นี้ เป็นเหมือนการเตือนสติให้เรารู้ว่าโลกนี้ไม่ได้มีแต่ skeuomorphism การออกแบบอย่างเรียบง่าย ก็ดูดีได้เหมือนกัน ลองคิดดูว่า หาก Windows ไม่ทำมันออกมา ทุกวันนี้เราอาจจะเห็น skeuomorphism เต็มบ้านเต็มเมืองก็เป็นได้

Windows_Phone_8_StartScreen

Windows Phone 8 StartScreen, used with permission from Microsoft.

(Visited 6,236 times, 2 visits today)

4 Responses to “Skeuomorphism ความหมายคืออะไร?”

  1. ขอบคุณมากๆครับ ทำให้เข้าใจความหมาย สคิวโอมอฟิซึม (อ่านยากมาก)

  2. ยินดีครับ ^_^ (ขอบอกตรงๆ ว่าผมเองก็ยังไม่แน่ใจว่ามันอ่านว่าอะไรฮะ ฮ่าๆๆ)

  3. Gotzila Za says:

    Thank for sharing.

  4. Gotzila Za says:

    Thank for sharing.

Leave a Reply to Gotzila Za